Forum met Patrick Daly over een solidair Europapatrick_daly_en__hans_demoen

ANTWERPEN (KerkNet) - In het Theologisch Pastoraal Centrum in Antwerpen vond zaterdag het IPB-Forum plaats. In het raam van het 'Jaar van het Europese Burgerschap' was Patrick Daly, de secretaris-generaal van de Commissie van Bisschoppenconferenties van de Europese Unie, te gast. Op vraag van het Interdiocesaan Pastoraal Beraad gaf hij zijn boeiende en rijkelijk met persoonlijke anekdotes gekleurde visie over Europa en de verantwoordelijkheid die christenen, en meer bepaald katholieken, kunnen en moeten opnemen in de opbouw van een solidaire Europese samenleving.  Daly gaf de talrijk opgekomen forumleden, voor de gelegenheid versterkt met enkele geïnteresseerde niet-leden, heel wat stof tot nadenken en daadwerkelijke inzet met het oog op de Europese verkiezingen van volgend jaar.

Jarenlang vasten?

Patrick Daly is sinds begin dit jaar de secretaris-generaal van de COMECE, de Commissie van Bisschoppenconferenties van de Europese Unie. Als Iers priester, die twee decennia lang pastoor was in een niet altijd even katholiekvriendelijk Engeland (en aan zijn studietijd in Leuven een meer dan behoorlijke kennis van het Nederland overhield), is hij goed geplaatst om het over Europese identiteit en burgerschap te hebben. Bestaat er wel zoiets als een 'Europese' identiteit? Waarom stellen pakweg een Ier en een Vlaming (Belg) op reis in de VS zich niet aan een New-Yorker voor als 'Europeaan' bijvoorbeeld?

Voor de COMECE ziet hij alvast een belangrijke taak weggelegd om de Europese basiswaarden zoals vrede (destijds de drijvende motivatie van de founding fathers van Europa), solidariteit en subsidiariteit te promoten. En dat niet alleen over de nationale, maar ook over de sociale grenzen heen. Zijn die drie overigens ook niet fundamentele elementen van de sociale leer van de katholieke Kerk? Als het van Daly afhangt, moet de COMECE, waarin 27 bisschoppenconferenties vertegenwoordigd zijn, een nog veel indringender rol kunnen spelen in de verdere uitbouw van het Europese project. Die 27 bisschoppen moeten bijvoorbeeld aandacht hebben voor de niet te onderschatten 'collateral damage' (nevenschade) van de economische ontwikkeling. Verwijzend naar het (financiële) succesvolle Ryanair als metafoor voor een geslaagd Europees project - een Ier blijft altijd een Ier - moeten ze ervoor ijveren dat naast de (heel belangrijke) economische dimensie, ook de sociale en katholieke waarden - met voorop vrede, rechtvaardigheid, solidariteit en subsidiariteit - aan daadkracht èn diepgang winnen. Voor Daly zelf is het alvast zonneklaar: een van de grootste uitdagingen voor de Europese Unie wordt het collectief "leren leven met minder" en dat op zo goed als alle vlakken. "We staan voor een toekomst van jarenlang 'vasten'. Het is een cultuur die we (opnieuw) zullen moeten leren en waarin de katholieke Kerk een ontzettend belangrijke inbreng kan hebben."

Groepsgesprekken

Om de reflectie over een solidair Europa niet te beperken tot deze forumbijeenkomst, werd aan de aanwezigen gevraagd in groepsgesprekken enkele concrete voorstellen voor actiepunten te formuleren. Waartoe engageren ze zich concreet in hun organisatie of beweging? Welke concrete acties hopen en of verwachten ze te ondernemen? Wat willen ze in hun eigen omgeving - parochie, groep, vriendenkring... - doen voor een solidair Europa? Opvallend in de presentatie van de resultaten van de gesprekken was de unanimiteit over hoe inspirerend Daly's getuigenis voor alle deelnemers wel had gewerkt. De antwoorden gingen onder meer over het gezin als 'huiskerk', waarbinnen de leden leren dialogeren, omgaan met verschillen, maar ook dankbaar leren zijn om wat ze hebben. Iemand stelde voor om in alle pastorale opleidingen veel meer dan nu al het geval is een beroep te doen op Europese inbreng. En een ander pleitte voor een soort Erasmusproject voor priesters en andere professionele kerkmensen in opleiding: een uitwisselingsproject binnen de Europese lidstaten. Heel wat stof tot nadenken en concreet engagement voorwaar.

(Zie verder onder de rubriek 'Thema's - Europees burgerschap')