In de voormiddag van de International Climate Action Day vergaderde het Forum van het IPB met het thema ‘Zorg voor de schepping en eco-spiritualiteit'. Inderdaad de perfecte timing voor dit thema. Van 3 tot 14 december 2007 vindt op Bali (Indonesië) de klimaattop van de Verenigde Naties plaats. Daar worden de wereldleiders opgeroepen beslissingen te nemen over de toekomst van onze planeet. Ook daarom willen we stilstaan met vertegenwoordigers van de Kerk in Vlaanderen bij onze opdracht als Kerk en gelovige: in de voormiddag bezinnen over eco-spiritualiteit, in de namiddag manifesteren voor een doeltreffend klimaatbeleid wereldwijd. Strijd en inkeer, voor klimaat en sociale rechtvaardigheid, wereldwijd.

Samen met de vzw Netwerk Rechtvaardigheid en Vrede, die twee dagen voordien hun inspiratieboek voor eco-spiritualiteit voorstelden aan de pers, organiseerden we deze voormiddag.

Eerst gaf Jef Felix, voorzitter NRV, een inleiding. Als christenen kunnen we een specifieke bijdrage leveren. Wij hebben vanuit het geloof een meerwaarde om met deze problematiek bezig te zijn, we putten er motivatie en inspiratie uit, zo stelde hij. Ook in onze eucharistievieringen kunnen en moeten we onze verantwoordelijkheden voor de schepping ter sprake brengen. Wat te denken van een vaste zondag in het jaar bv. rond Franciscus (4 oktober)? Een ecologische voetafdruk maken van de kerkgebouwen is wel efficiënt en mobiliserend en bewustmakend. En uiteraard het oprichten van eco-teams. Iedere parochie zijn team. Hij beloofde de eco-teams in de parochies te ondersteunen als ze opgericht worden.

Wat is eco-spiritualiteit en wat is christelijke spiritualiteit. Hierop werd even ingegaan. Wat kunnen we leren uit het scheppingsgeloof? En wat is eco-ethiek en christelijke eco-ethiek? Met deze laatste punten hangt natuurlijk samen dat spiritualiteit niet alleen denken is en theologie, maar ook doen. Spiritualiteit resulteert in een levensstijl, in een manier van samenleven, resulteert ook in een groter geheel dat wij een Naam geven.

Toepassingen werden gegeven door pastor Yves Lebrun en mensen van zijn twee parochies in Neder-Over-Heembeek. Zij illustreerden hoe nodig en nuttig het is om ook als parochies actie te voeren tegen schadelijke dioxines van verbrandingsovens. Ze berekenden wat de ecologische voetafdruk is van hun mastodontkerk en gingen na hoe ze er wat aan kunnen doen. En ook al zijn er in het Vlaamse Gewest 101 regels voor subsidies die moeilijk te ontwarren en moeilijk toegankelijk zijn, ze zijn er tenminste. In het Brusselse Gewest is het blijkbaar nog veel erger. Nochtans met de huidige subsidies zag de spreker niet in waarop men in al die Vlaamse parochies nog wacht om zonnepanelen op hun kerken te zetten. Op zeven jaar heeft men de kost terug betaald, zo stelde hij. De andere mensen van de parochie vertelden hoe ieder op zijn terrein in het parochiewerk bewuster, zinniger en zuiniger met energie kan omgaan. Vindingrijk en efficiënt.

Een ander toepassingsgebied, meer naar de middenveldorganisaties bracht Luc Vankrunkelsven. Bevlogen en met korte concrete getallen en voorbeelden gaf hij een bezield pleidooi over keizer auto en koning biefstuk. Vergelijkingen zijn erg didactisch en boutades blijven bij zoals bijvoorbeeld dat één biefstuk, qua energie, overeenkomt met 70 km autorijden en ondertussen thuis het licht laten branden. Of dat nu mensen verjaagd worden in het noorden van Brazilië en dat de biodiversiteit er kapot gemaakt wordt omdat wij in Europa dringend biodiesel nodig hebben. Dat doet nadenken. Bovendien haalt men uit een bepaalde hoeveelheid suikerriet 6000 liter ethanol en uit eenzelfde hoeveelheid soja slechts 758 liter. Een sterk verhaal met een spontaan en overtuigd applaus.

Koen Van den Broeck van de Landelijke Gilden gaf aan hoe er op heel wat terreinen in Boerenbondorganisaties wordt gewerkt aan de milieu- en klimaatproblematiek. Dat kan gaan van acties ‘fruit en groenten van bij ons', tot acties en discussies op wereldvlak i.v.m. de globalisering. Vormingsprojecten in KVLV en Landelijke Gilden, projecten in Boerenbond en CERA, in de syndicale werking, van bij de werking ter ondersteuning van ondernemers tot bij het landbouwonderhoud, allemaal domeinen waarop ingewerkt wordt.

Jef Sanen van KWB illustreerde zeer duidelijk hoe men van een probleem dat iemand overvalt bv. een lekkende olietank een gemeenschappelijk project kan maken in een vereniging ter plaatste, om te komen tot oplossingen voor het individu en voor de groep en de gemeenschap bv. door te komen tot een samen aankoop van olietankverwijdering wat 50% oplevert. Hoe men kan werken aan het gedrag van mensen in een afdeling zodat men komt tot een individuele energiebesparing van 10% tot 40%. Hoe men in een buurt kan samenwerken aan composteren door energiemeesters aan te stellen. Hoe men succesvol acties kan starten rond het verbruik van frigo's of wasmachines. Hoe men samen aankoop van materiaal kan combineren met praktische lessen bv. hoe siliconen spuiten dat de vensters goed geïsoleerd zijn of hoe zonnepanelen op een dak installeren.

panel

Tot slot van dit thema werden vragen en bedenkingen van de aanwezigen besproken met het panel van de inleiders en met de mensen in de zaal die ieder op hun terrein toch over heel wat ervaringsdeskundigheid bleken te beschikken. O.a. kwam het thema ‘school' aan bod, met werken aan de mentaliteit van de jongeren en het werken als school, leraars en leerlingen/studenten, naar een label voor duurzaamheid, waarin men als school kan groeien, maar wat men ook terug kan verliezen, zodat men uitgedaagd wordt om er permanent mee bezig te zijn.

Tot slot de oproep aan de Kerk in Vlaanderen en aan de bisschoppen om een eco-centrum op te richten (er bestaat al een bisschoppelijke commissie) en om middelen vrij te maken. Er is interesse en grote gevoeligheid: de tijd is rijp.

Een boeiende en wervelende voormiddag.

(Zie verder onder de rubriek 'Archief - Zorg voor de schepping')