Het Europees Lekenforum (ELF) is een organisatie die instaat voor regelmatige contacten tussen de verschillende nationale raden van katholieke leken. Samen met deskundigen worden pastorale en socio-politieke thema's bestudeerd en vertaald in concrete aandachtspunten en werkpunten.
In een gezamenlijke verklaring spreken leden van het ELF over de fundamenten van het werk als leken in de Kerk en in het midden van de wereld. In deze context is het ELF voorstander van een grotere verantwoordelijkheid van de leken in samenwerking met de bisschoppen, priesters en diakens.

Lekengelovigen staan als kerkmensen midden in de wereld
en als mensen van de wereld in het hart van de Kerk. (Puebla[i]
786)

1. Basis van ons werk als Europees Lekenforum (ELF) in Kerk en wereld

Door onze inzet als katholieke lekenorganisatie delen we in de verlossende zending van de Kerk waartoe we geroepen zijn door doopsel en vormsel. Daar heeft het tweede Vaticaans Concilie ons krachtig aan herinnerd.[ii]Door onze persoonlijke talenten werken we mee aan de opbouw van de Kerk en aan het welzijn van de mensen.  We aanvaarden deze opdracht omdat we ons bewust zijn dat we delen in de rol van Christus als priester, profeet en koning. [iii]Dat is de basis van ons apostolaat, zowel in de Kerk als in de wereld. Ons handelen in de samenleving en in de kerk leeft vanuit de bron van ons geloof. Daarom zijn ‘de vreugde en de hoop, het leed en de angst van de hedendaagse mens, vooral van de armen en van alle lijdenden, ook de vreugde en de hoop, het leed en de angst van Christus' leerlingen.' [iv]Om de boodschap van Jezus Christus daadwerkelijk te kunnen doorgeven, maken we deel uit van gemeenschappen en organisaties in de eigen lokale kerken [v]en zoeken we naar gemeenschappelijke acties in het ‘Europese huis' op het niveau van het ELF.

2. Midden in de wereld

Als christenen ervaren we voortdurend het contrast tussen wat gebeurt in de samenleving en het respect voor de menselijke waardigheid zoals we dat uitgedrukt vinden in de evangelies. We vertrouwen op Gods liefde die ons in staat stelt om Gods gelaat te herkennen in elke mens, in het bijzonder in de zwakken en de armen.

▪ In die geest dragen we zorg voor onze medemensen dichtbij en veraf: voor jong en oud en vooral voor diegenen van wie het leven bedreigd wordt door armoede, marginalisatie, uitbuiting en geweld.
▪ Omdat huwelijk en gezin van onvervangbare waarde zijn voor een authentieke ontwikkeling van menselijke gemeenschappen [vi] , steunen en verdedigen wij de waarde van het gezin als het fundament van de samenleving en als een kerk in het klein.
▪ We worden opgeroepen om op een constructieve manier antwoord te geven op de vele uitdagingen van de samenleving. We engageren ons om een christelijke cultuur van solidariteit en wederzijdse aanvaarding, van respect en openheid te promoten en te verspreiden in de samenleving. De principes van de katholieke sociale leer (menselijke persoon, subsidiariteit, solidariteit, gemeenschappelijk welzijn, duurzaamheid) vormen de guidelines van ons handelen en ons engagement (in de individuele nationale organisaties en in de vereniging van het ELF).
▪ We schenken aandacht aan de sociale communicatiemedia, bevorderen een correct gebruik met respect voor elke individuele menselijke persoon en vermijden hun risico's.
▪ Individualisme en pluralisme tekenen de ontwikkelingen in onze samenlevingen en maken dat het mensen hoe langer hoe meer ontbreekt aan zin. In onze nationale organisaties bieden we zingeving op basis van christelijke waarden en oefenen invloed uit op de politieke opinie en besluitvorming (bv. over mensenrechten, vragen over waarden, opvoeding en onderwijs, huwelijk en gezin, rechtvaardige relaties tussen generaties en gender, medische ethiek, werkomstandigheden (en hygiëne), duurzame en sociale economie (eco-sociale markteconomie))
▪ Het groeiende Europa wordt ook gekenmerkt door een verscheidenheid in cultuur, geschiedenis en economische situatie. We waarderen de eigen waarden van de culturen, eerbiedigen de verschillen als een rijkdom en ondersteunen elke vorm van toenadering gekenmerkt door een christelijke geest.

3. In het hart van de Kerk

Door hun doopsel en vormsel zijn alle leden van de Kerk geroepen tot het gemeenschappelijk priesterschap. [vii]Ze hebben dezelfde waardigheid en delen in de verantwoordelijkheid voor de zending van de Kerk volgens hun respectievelijke charisma's. We zijn door Jezus Christus geroepen om zijn leerlingen te zijn en als levende ledematen van de Kerk bij te dragen tot haar voortdurende groei en heiliging. [viii]

▪Leken en leiderschap in de Kerk
In parochies en bisdommen krijgen leken alsmaar meer taken en posities als leiders. De praktische toekenning van taken en verantwoordelijkheden hangt grotendeels af van de concrete situatie en van de mensen die beschikbaar zijn en die het werk willen doen. Om de Kerk beter voor te bereiden op de toekomst zullen de diensten en posities van leken voorzien in de huidige Codex van het Kerkelijk Recht verder moeten opengesteld worden zowel voor bezoldigde als voor vrijwillige mannen en vrouwen. Om succesvolle modellen te verspreiden en verder te ontwikkelen, roepen wij op dat ze ook bekend gemaakt worden.

Samenwerking tussen bisschoppen, priesters, diakens en leken
De gedeelde dienst aan Gods zending als Kerk in de wereld is de beslissende basis voor de samenwerking in parochies, bisdommen, verenigingen, kerkelijke organisaties en spirituele gemeenschappen. Als ELF steunen we alle inspanningen voor wederzijdse erkenning en waardering. We pleiten voor een cultuur van dialoog en een constructieve aanpak van conflicten.
We vestigen de aandacht op de noodzaak om lekenraden te vormen en om in alle parochies en bisdommen in gedeelde verantwoordelijkheid samen te werken met leken. Het engagement van de leken dient ook ondersteund te worden door de collegialiteit van de bisschoppen.
Als nationale lekenraden of comités vormen wij netwerken voor onderlinge informatie en staan we als raadgevende organen ten dienste van de bisschoppenconferenties, ook voor vragen over het leven van de Kerk.

Stockholm, juni 2013



[i] Slotdocument van de Latijns Amerikaanse Bisschoppenconferentie (CELAM) in Puebla/Mexico in 1979
[ii] Cf. Lumen Gentium (LG) 33: 'Het apostolaat van de leken is een deelneming aan de heilszending zelf van de Kerk. Tot dit apostolaat zijn allen door de Heer zelf door doopsel en vormsel opgeroepen. [...] De leken echter worden er heel bijzonder toe geroepen om de Kerk werkdadig aanwezig te doen zijnin die plaatsen en omstandigheden waar zij door hen alleen het zout van de aarde kan worden. Zo staat iedere leek, krachtens de eigen gaven die hij ontvangen heeft,als getuige en tevens als levend werktuig van de zending van de Kerk zelf, "naar de maat van Christus' gave" (Ef. 4, 7)'
[iii] Cf. Apostolicam Actuositatem (AA) 3: ‘Aan elke gelovige die deze charimatische gaven, ook al zijn het zeer eenvoudige, ontvangt, wordt daarmee het recht en de opdracht verleend deze in de kerk en in de wereld te gebruiken tot welzijn van de mensen en tot opbouw van de Kerk.' En AA 10: 'Door hun aandeel in het priester-, leraars- en herdersambt van Christus hebben de leken ook hun actief aandeel in het leven en het werk van de Kerk.'
[iv] Cf. Gaudium et Spes 1
[v]Cf. AA 15: 'Leken kunnen hun apostolische activiteit ofwel individueel beoefenen ofwel georganiseerd in allerlei gemeenschapsvormen of verenigingen.'
[vi]Cf. Apostolische Exhortatie Familiaris Consortio (FC) 42
[vii] Cf. LG 10: ‘De gedoopten immers zijn door de wedergeboorte en de zalving van de Heilige Geest tot een geestelijk woonstede en een heilig priesterschap gewijd...'
[viii] Cf. LG 33: ‘Zijn de leken, wie zij ook mogen zijn, geroepen om als levende ledematen aan de uitbouw van de Kerk en haar steeds grotere heiliging al de krachten te besteden die zij van de goedgunstigheid van de Schepper en de genade van de Verlosser ontvangen hebben.'