Diversiteit in Europa
Europees Lekenforum (ELF), Bratislava 1- 6 juli 2008 

 
Het tweejaarlijks Europees Lekenforum 2008 vond plaats in de Slovaakse hoofdstad Bratislava van 1 tot 6 juli. Er kwamen delegaties uit vijftien verschillende Europese landen om samen te denken en te spreken over het thema: ‘Religie en diversiteit in Europa'. Voor België was er een afvaardiging vanuit het IPB en ook vanuit de CIL.
De verschillende aspecten van het thema werden ingeleid door deskundigen of ervaringsgetuigen, waarna mogelijke vraagstelling en verwerking in workshops.

bratislava1De eerste congresdag had de politieke diversiteit binnen Europa als thema. In de openingslezing van de Poolse professor Michal Sewerynski werd de politieke diversiteit in Europa geschetst en de bedreigingen die daarvan uitgaan voor de christelijke identiteit. Hij gaf drie adviezen aan de katholieke leken om hun religieuze identiteit te bewaren: persoonlijke getuigenis afleggen van je geloof; de christelijke cultuur op het publieke forum brengen; samenwerken met de Kerk om de christelijke identiteit en het spiritueel erfgoed te bewaren en door te geven.
De Belgische professor Léonce Bekemans schetste het Europees integratieproject met de christelijke identiteit als inspirerende factor. Bij wijze van concretisering omschreef hij de christelijke identiteit in het onderwijs in een pluralistisch Europa. Prioritaire actiedomeinen ter versteviging van de christelijke waarden in de opvoeding zijn volgens hem: vorming gericht op een integrale menselijke ontwikkeling; stimulering van dialoog en kennisuitwisseling met specifieke focus op mensenrechten, democratie, vrede en armoedebestrijding; dienst van het onderwijs aan de samenleving, o.a. door het benadrukken van de interculturele en interreligieuze dialoog.
In de St.-Martinus kerk in Bratislava volgden we een plechtige eucharistieviering, geconcelebreerd door kardinaal R. Martino samen met vele priesters, in aanwezigheid van de Slovaakse president. De dag werd afgesloten met een internationaal buffet waarbij de verschillende deelnemers nader kennis maakten met elkaar.
De volgende dagen konden we telkens in een naburige mooie en moderne kerk samen eucharistie vieren.

De sociale en culturele diversiteit was het thema van de tweede congresdag. De in Zwitserland levende Amerikaanse Christina Sasaki Wallimann bracht een boeiend verhaal over achtergronden, vormen en ervaringen van sociale en culturele diversiteit in Europa. Haar boodschap kwam er op neer dat diversiteit noch goed noch slecht is, maar gewoon een feit. Het is onze reactie op diversiteit die goed of slecht is. Ze beklemtoonde dat men nooit over diversiteit kan spreken zonder rekening te houden met de context. Daarbij moeten we streven naar inclusiviteit. De weg naar inclusiviteit is de diaconie. God nodigt ons uit om anderen te dienen. Reageren op deze oproep van God vormt de ziel voor het bereiken van een relatie die inclusief is.

Spirituele diversiteit vormde het volgende dagthema. Zuster Lutgardis Craeynest, voorzitster van UCESM (Union of European Conferences of Major Superiors), opende deze dag met een meditatie en gaf nadien een lezing over de relatie tussen religieuze ordes en leken in Europa. Ze drukte de hoop uit dat vanuit het Forum een krachtig signaal zou gegeven worden, opdat we samen - religieuzen en leken - de verantwoordelijkheid zouden opnemen om Europa terug een ‘ziel' te geven.
In de namiddag kwam Eurocommissaris voor Onderwijs Jan Figel spreken over ‘Het Europese jaar van de interculturele dialoog', waarbij hij bijzondere aandacht vroeg voor zowel diversiteit als eenheid in Europa. Europa vindt immers haar kracht in de culturele diversiteit die haar kenmerkt. Dit is een troef die Europa naar de rest van de wereld moet uitspelen!
In de late namiddag brachten we een bezoek aan Nitra, het oudste diocees van Slovakije. We bezochten er de kathedraal en aten in het seminarie alwaar de bisschop - die verantwoordelijk is voor de leken in Slovakije - ons kwam begroeten en voorging in het gebed. Later op de avond woonden we er een openluchtconcert bij.

bratislava2Op zaterdag 5 juli kwamen de vertegenwoordigers van de verschillende landen samen in het 'Statutory Assembly'. Tijdens deze statutaire vergadering keurden we de nieuwe statuten van het ELF goed zodat ze beter beantwoorden aan de hedendaagse noden van een internationale organisatie. Verder werd Maria Draaijers herverkozen als voorzitster voor een periode van twee jaar en werden er vier nieuwe leden gekozen voor het 'Steering Committee'. Hierin is België nu sterk vertegenwoordigd, naast Peter Annegarn van de CIL als nieuw verkozene, werd Jan Degadt (IPB) herverkozen als penningmeester voor het komende twee jaar.

Doorheen de verschillende dagen was er de gelegenheid om een bezoekje te brengen aan het oude stadsgedeelte van Bratislava, met zijn vele historische gebouwen en monumenten. En natuurlijk was er altijd gelegenheid om andere deelnemers te ontmoeten en contacten verder uit te bouwen. Deze dagen boden ook veel kansen zowel voor de goede samenwerking binnen de IPB-delegatie als met de CIL-deelnemers. Uit het rijke gedachtegoed van dit Forum halen we vele elementen om in onze IPB-werking verder mee te nemen.bratislava3

Van l. naar r.: Jan Degadt, Josian Caproens, Wim Vandewiele, Carine Devogelaere, Koen Van den Broeck, Griet Peters, Frans Ieven

Met enige trots mogen we vaststellen dat België een belangrijke deelnemer aan het Europees Forum was, is en zal blijven.