Het jaar 2016: tussen hoop en wanhoop

Het afgelopen jaar 2016 werden we heen en weer geslingerd tussen hoop en wanhoop.

Wanhoop was er zeker naar aanleiding van de aanslagen in eigen land en elders, tot zelfs in de kerstperiode en tijdens de nieuwjaarsnacht. Het is onverstaanbaar hoe mensen ‘in naam van God' zulke vreselijke daden kunnen plegen, en daarbij vooral onschuldigen treffen. Een klein lichtpunt hierbij voor ons land is dat de dialoog tussen de verschillende erkende godsdiensten zeer positief verloopt en erdoor versterkt wordt. Ook en in het bijzonder met de islam zijn de contacten zeer hartelijk en positief geëvolueerd. Het IPB heeft in haar Forum rond de barmhartigheid ruimschoots aandacht besteed aan het thema ‘barmhartigheid' in de katholieke én de moslimwereld.
Het jaar werd verder gekenmerkt door een niet aflatende stroom van vluchtelingen naar West-Europa en de daarbij horende problemen van opvang en integratie. Het bedenkelijke akkoord met Turkije heeft in realiteit de stroom een beetje verminderd, maar vooral de Afrika-route terug in werking laten treden. De integratie van deze mensen - of het nu voor langere of korte tijd is - zorgt voor grote uitdagingen, zeker in verband met huisvesting en tewerkstelling. Verschillende christelijke organisaties hebben vanuit een evangelische bewogenheid engagementen opgenomen en gingen daarmee tegen een bepaalde stroom in de samenleving in.
Bij dit alles zien we een verharding van het politieke discours in Europa. De roep van ‘wij eerst' klinkt alsmaar meer. We zagen dat in het Brexit-verhaal, maar ook de evoluties in Hongarije en Polen gaan in die richting. De verkiezingen in Oostenrijk voor een nieuwe president zijn gelukkig positief geëindigd, maar het is bang afwachten wat de verkiezingen in Frankrijk en Duitsland als resultaat zullen geven. Het is nog meer afwachten wat de evolutie in de Verenigde Staten zal brengen en wat de weerslag ervan op de internationale economie en politiek zal zijn.

2016 was ook een jaar van hoop. Voor ons als katholieke organisatie was er het Jaar van de Barmhartigheid waartoe Paus Franciscus ons opriep. Vanuit zijn aanvoelen van de polsslag van de wereld klonk zijn stem om in deze tijd meer barmhartigheid en mededogen te hebben voor elke mens. Het IPB heeft inhoudelijk stilgestaan bij de achtergronden van het jubeljaar en bij de concrete initiatieven in de verschillende bisdommen. Velen, ook zij die aan de rand met de Kerk verbonden zijn, hebben in dit jaar een tocht naar één van de jubileumkerken gemaakt en daar de barmhartigheid mogen proeven.
Binnen het IPB hebben we ook aandacht besteed aan de tweede synode rond het gezin en het einddocument ‘Amoris Laetitia' dat in mei verscheen. Dit document luidt een ander taalgebruik in dat de Kerk wil hanteren in haar spreken over relatievorming en de verschillende (ook gebroken) gezinssituaties. Vooral de toon daarin is veranderd: de Kerk wil mensen nabij zijn, daar waar ze zich bevinden. De praktische toepassing van dit document is één van de grote uitdagingen voor 2017, ook voor de Vlaamse Kerk.
In Vlaanderen was er dit jaar ook veel aandacht voor de katholieke dialoogschool. Tijdens het Forum in december is Lieven Boeve, directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen, het opzet en bedoeling hiervan komen toelichten. De oproep om vanuit de eigenheid van het katholiek onderwijs de dialoog aan te gaan met de verscheidenheid die er in de scholen is, kan breed opengetrokken worden naar heel wat katholieke organisaties en instellingen.

Binnen de Vlaamse Kerk kenden we in 2016 ook vreugdemomenten. Lode Aerts werd als nieuwe bisschop van Brugge gewijd en maakte bij de start van zijn herdersambt indruk door zijn authentieke en ongedwongen stijl. Onze aartsbisschop Jozef De Kesel werd in november tot kardinaal gecreëerd en maakt vanaf nu deel uit van de hoogste adviesorganen in Rome. Het is voor hem de bevestiging van zijn evangelische manier om de stem van de Kerk in ons land op een hartelijke manier te laten klinken.

Het IPB is eind 2016 met een vernieuwd Forum gestart en de vele nieuwe leden tonen een groot dynamisme. We kijken dan ook vol verwachting naar het komende jaar. Moge 2017 ons sterken in ons christelijk engagement om als lekenorganisatie in Vlaanderen mee te bouwen aan een dialogale Kerk met iedereen die haar een warm hart toedraagt.

Onze beste wensen voor het nieuwe jaar!

3 januari 2017

 

Christa Damen, voorzitter
Hans Demoen, ondervoorzitter