Opbouwende elementen en voorwaarden

‘Opbouwende elementen en voorwaarden voor levende geloofsgemeenschappen’ was het onderwerp van de Forumbijeenkomst van het IPB op zaterdag 4 december 2010. Ondanks het winterweer waren de leden talrijk aanwezig om te luisteren naar de voorstelling van vier verschillende modellen van gemeenschapsopbouw. Naast het territoriale model kwam gemeenschapsvorming aan bod in een spiritualiteitsbeweging, in de kringen rond een abdij en in een vrouwenorganisatie uit het middenveld. Alle aanwezigen konden daarna aangeven welke elementen zij het belangrijkst vonden voor vandaag en voor de toekomst. In het zaalgesprek dat daarop volgde, werd reliëf aangebracht in de genoemde sleutelwoorden. Om samen verantwoordelijkheid op te nemen is vorming nodig maar ook bezieling vanuit het evangelie en openheid voor nieuwe uitdagingen. De geloofsgemeenschap is er niet voor zichzelf maar investeert in een warme en gastvrije samenleving. Verbondenheid en engagement krijgen gestalte in en vanuit de lokale gemeenschappen en in grotere gehelen en netwerken. Stof genoeg om nog verder uit te werken.

Viermaal gemeenschap

Anders kijken naar territoriale pastoraal

In het Franse bisdom Poitiers startte mgr. Rouet in 1993 een proces om de gelovigen sterker te betrekken bij de gemeenschapsopbouw. De lokale gemeenschap werd centraal gesteld. Daar wordt het christelijk leven gevierd, beleefd en doorgegeven. Een ‘communauté locale’ in het bisdom Poitiers wordt geïnstalleerd door de bisschop en de verantwoordelijken worden door hem gezonden. Maar de vraag moet van onderuit komen. Je kan maar een ‘communauté locale’ vormen als aan 5 voorwaarden voldaan is. Er is een verantwoordelijke nodig om het geloof te onderwijzen, om het gebed te verzekeren, om de caritas te beoefenen, om de materiële zorg op te nemen en om deze ploeg te leiden en te animeren. Deze 5 mensen worden aangesteld voor 3 jaar en hun mandaat is eenmaal hernieuwbaar. Ze doen natuurlijk niet alles zelf maar zoeken medewerkers die zich voor het lokale leven willen inzetten. Verschillende ‘communautés locales’ samen vormen een pastorale eenheid, niet om te centraliseren maar om het plaatselijke leven te ondersteunen. De pastorale vrijgestelden worden benoemd op dat niveau. De priester heeft hierbij als taak om elk weekend voor te gaan in enkele eucharistievieringen (op de andere plaatsen is er een gebedsviering) en om de mensen te helpen hun leven te lezen vanuit de Schrift. Hij begeleidt ook de lokale verantwoordelijken en bemoedigt hun zending. Meer info op www.poitiers.catholique.fr

Sleutelwoorden: reële samengedragen verantwoordelijkheid, opbouw vanuit lokale gemeenschap, dichtbij de mensen

Kringen rond een abdij

Gemeenschap is besmettelijk, zei Jan Vankeirsbilck, norbertijn van Averbode. In de abdij is de liturgie een bindend element. Mensen komen om mee te vieren en te bidden. Het gastenkwartier trekt mensen aan die zoeken naar stilte en spiritualiteit. Daarnaast zijn er vele mensen op verschillende manieren met de abdij verbonden. Er zijn de gidsen en de vrijwilligers die diensten bewijzen maar ook de leden van de derde orde, leken die zich aansloten bij de Parkabdij in Heverlee. Op vlak van interreligieuze dialoog bestaat er al 25 jaar een groep die aan zenmeditatie doet in het poortgebouw. De mensen rond de abdijgemeenschap hebben alle leeftijden en er zijn zowel sterk gelovige christenen als zinzoekers en anders gelovigen bij. Voorwaarde voor ons als leden van de religieuze gemeenschap is dat we zelf leven vanuit God en tegelijk een grote openheid en respect hebben voor wat van buiten komt.

Sleutelwoorden: heilige Geest, gastvrijheid, spiritualiteit, liturgie

Vrouwenbeweging werkt verbindend

Leen Vermeire vertelde hoe KVLV-afdelingen vandaag gemeenschapsopbouwend kunnen zijn. Om een plaatselijke groep te doen leven zijn getalenteerde bestuursleden nodig. Wanneer de vrouwen kunnen doen waar ze goed in zijn, maakt dat hun inzet groter. Maar dat vraagt ook bezieling. Dromen, idealen, waarden, vormen de motor om een engagement aanstekelijk te maken. Ook de context waarin vrouwen samenkomen, is belangrijk. Die moet de verbinding tussen mensen stimuleren. Daarvoor is praten en luisteren nodig. De dialoog voeren over wat mensen drijft en energie geeft. Vrouwen die elkaar zo kunnen ontmoeten, nemen daar ook iets van mee naar huis. Ze geven het vertrouwen en de bemoediging ook door aan hun partner en kinderen en aan hun collega’s op het werk. Naar de toekomst toe moeten we blijven inzetten op een warme samenleving en oefenplaatsen blijven creëren om te leren hoe we hartsverbindingen maken.

Sleutelwoorden: talent, bezieling, verbinding, blijven inzetten op vrouwen, investeren in een warme samenleving

Kleine groepen in een grotere beweging

Luc Vlieghe is samen met zijn echtgenote lid van de lekenbeweging van de missionarissen van het Heilig Hart. De beweging ontstond 25 jaar geleden vanuit de familieweken die de paters organiseerden. Momenteel telt ze een 80-tal leden die maandelijks in kleine deelgroepjes, over het Vlaamse land verspreid, samenkomen voor een avond. Geloof en leven worden er gedeeld. Daarnaast groeiden ook andere initiatieven zoals stiltedagen, leesgroepen, weekends voor alleengaanden, seniorenretraites. Jaarlijks is er één bijeenkomst waar iedereen op uitgenodigd is. Zo kunnen de deelnemers aan de verschillende deelgroepjes en aan de andere initiatieven elkaar ontmoeten en zich verbonden weten met een groter geheel. Pijlers van de beweging zijn openheid en hartelijkheid, kernelementen van de spiritualiteit van de congregatie die aan de oorsprong ligt. In de toekomst zullen de leken in de stuurgroep meer en meer de verantwoordelijkheid moeten overnemen van de paters en daarbij zorgen dat ze voeling houden met de bronnen waaruit ze inspiratie kunnen putten.

Sleutelwoorden: openheid, hartelijkheid, verbondenheid, samenwerking, vorming van leken