Getuigenissen

Zaterdag 2 december 2006 kwam de algemene vergadering van het IPB bijeen. Tijdens een eerdere bijeenkomst werd het thema van de volwassenencatechese aangesneden.

         

 
Uit de reacties kwam toen vooral de vraag naar boven om de complexiteit en de verscheidenheid van de verschillende realiteiten die mensen tegenkomen in hun pastorale activiteiten mee op te nemen in het gesprek. Om aan die vraag tegemoet te komen werden zaterdag vier domeinen binnengebracht waar het niet evident is om het geloofsgesprek aan te gaan: de gevangenis, het ziekenhuis, een sociale beweging in Brussel en het gesprek met de vrijzinnigheid. Vier getuigen legden uit in welke realiteit zij werken en welke grondhouding een opening biedt om ook het geloof ter sprake te brengen.

Malou Eelen getuigde over het pastorale werk in de gevangenis en de gesloten instelling van Merksplas. Zij maakte duidelijk dat de gevangenis een ‘andere wereld’ is met de meest primitieve overlevingsstrategieën. Ze wordt geconfronteerd met mensen bij wie de grens tussen goed en kwaad vervaagd is. Voor haar is het luisteren naar verhalen van fundamenteel belang. Elke vraag die zij krijgt is een vraag om aandacht voor het hele verhaal van de mens en om liefde. Een boodschap van medemenselijkheid en vertrouwen vindt zij dan ook onontbeerlijk binnen de gevangenismuren.

Filip Zutterman bracht de ontwikkelingen in een ziekenhuis ter sprake. De enorme stijging van het aantal opnamen per jaar wijst op een veel kortere verblijfsduur in de kliniek die soms zelfs maar enkele uren in beslag neemt. Die evolutie vraagt een aanpassing van de pastorale aanwezigheid.

Voor hem is een geïntegreerde pastoraal een basisgegeven: zichtbaarheid van de pastoraal binnen het geheel van de zorg. Zijn uitgangspunt hierbij is het gezonden zijn. Pastoraal is geen sociale bezigheid, maar past eerder in een triadisch model: een derde is steeds aanwezig en maakt zowel de pastor als de zieke mens tot ontvanger. Ook het professionele aspect van de pastor wordt onderstreept. Luisteren wordt een handelen om tot woorden te komen, in situaties die doen denken aan ballingschap en vernedering.

Pol Arnauts vertrekt vanuit het trio ‘zien-horen-handelen’ in zijn engagement in de sociale beweging. In dergelijke bewegingen wordt niet alleen het sociale weefsel uitgebouwd, maar wordt de werking ook voortdurend getoetst aan evangelische waarden. Hij noemde enkele mogelijkheden waarbij dit zeker aan de orde kan komen. Verlieservaringen zijn momenten waarop mensen het sociale weefsel meer dan ooit nodig hebben. De actualiteit van de gemeente of samenleving binnenbrengen in gesprekken en van daaruit verder vragen wat dat betekent voor mensen. Hij riep ook op tot voldoende humor en creativiteit.

Marc Butaye bracht het verhaal van de geïnstitutionaliseerde dialoog met de vrijzinnigheid. Hierin bleek de bijbel als wezenlijk onderdeel van de cultuur, en dus universeel toegankelijk, een goed uitgangspunt om het gesprek aan te vatten. Hij onderstreepte het belang van de geloofwaardigheid in dergelijk gesprek. Als start is het van belang om de logica en de basisdynamiek van de andere te ontdekken en om van daaruit klaarheid te scheppen in de verschillen die er zijn. Ook in het gesprek met de islam bleek dit het beste uitgangspunt: elkaar respecteren in het verschil en niet vertrekken van een gemeenschappelijke grond. Als katholieken is het daarbij goed om steeds het bestaansrecht van het dubbele spreken te accepteren: de kerkelijke leer én het persoonlijke geweten moeten in het gesprek binnengebracht worden.

Na de vier inleidingen gingen de deelnemers in vier werkgroepen waar het gesprek verder werd gevoerd.

    

 

Volwassen worden in geloof

Nieuw IPB Forum bespreekt brochure bisschoppen ‘Volwassen worden in geloof’

Het IPB (Interdiocesaan Pastoraal Beraad) besprak op zaterdag 7 oktober 2006 met het nieuw samengestelde Forum de brochure ‘Volwassen worden in geloof’. Mgr. Patrick Hoogmartens stelde de brochure voor. Het thema van de volwassenencatechese wordt in de katholieke kerk een belangrijk werkpunt voor de volgende jaren, op interdiocesaan, diocesaan en plaatselijk niveau. De vier pastorale deeldomeinen van waaruit de leden in het IPB terechtkomen, bespraken in werkgroepen het thema. Dit zijn: de christelijke organisaties, het middenveld, de diocesane pastorale raden en de pastorale sectoren en diensten. Elke groep bekeek vanuit haar eigen situatie hoe catechese met volwassenen kan ontwikkeld worden. Enkele klemtonen die uit de werkgroepen naar voor kwamen:

  •  het belang van het luisteren naar mensen en vertrekken van waar ze staan;
  •  meer dan ooit nood aan goede werkvormen en duidelijke taal;
  •  het dialogale karakter van de catechese.

Bedoeling is dat de leden dit thema ook aankaarten in hun organisatie of pastorale werkveld. Nadien zal het IPB vanuit die confrontaties de richting en de accenten bepalen van haar werking voor de komende jaren.

Volwassenencatechese concreet: de IPB-brochure ‘Geloven in perspectief’

Om het thema van de volwassenencatechese concreet te maken werd ook een brochure voorgesteld die door het IPB is aangemaakt: Geloven in perspectief. In deze brochure worden zes bijeenkomsten uitgewerkt met de bedoeling de deelnemers te doen nadenken over geloven, kerk en engagement in de wereld van vandaag. De brochure is sterk methodisch uitgebouwd. Zij wil een handleiding zijn voor groepen of individuen die dit denkproces willen opstarten. Ze bevat ideeën, vragen, stellingen, methoden, getuigenissen en korte inhoudelijke bijdragen om de reflectie op geloof en kerk vorm te geven. Ook zijn verwijzingen naar allerhande materiaal en bijlagen voorzien die het geheel in goede banen kunnen leiden. De inhoudelijke bijdragen waarop deze brochure zich baseert, verschenen reeds eerder in een nummer van TGL (Tijdschrift voor Geestelijk Leven) onder de titel ‘Kerk in beraad’ (TGL 05/4).