Forum 6 juni 2015

Levende geloofsgemeenschappen. Tussen droom en werkelijkheid

Uit de bevraging van het IPB over Levende Geloofsgemeenschappen blijkt dat gelovigen veel verwachten van hun geloofsgemeenschap. De uitdaging is dus om vanuit de concrete werkelijkheid te groeien naar het gedroomde ideaal. Het IPB-Forum van zaterdag 6 juni boog zich over de eerste resultaten van de online bevraging over Levende Geloofsgemeenschappen in Vlaanderen. De leden kregen inzage in een aantal cijfers om in gesprek te gaan over mogelijke aanbevelingen voor de gemeenschappen zelf en voor de beleidsverantwoordelijken. Dit IPB-beraad gebeurde achter gesloten deuren. De aandachtspunten en adviezen zullen samen met de onderzoeksresultaten bekend gemaakt worden op een studiedag op 24 oktober in Leuven. Het programma van deze studiedag is te vinden op de website van het IPB. Iedereen welkom.

Forum 7 maart 2015

15_03_07_ilse_cornu

IPB-Forum over Kerk en seksualiteit in de ‘Relatio Synodi’

ANTWERPEN (KerkNet) – Zaterdagmorgen vond in het Theologisch Pastoraal Centrum (TPC) in Antwerpen het voorjaarsforum van het Interdiocesaan Pastoraal Beraad (IPB) plaats. Het overleg was een vervolg op de aan de gang zijnde reflectie met het oog op de algemene zitting van de bisschoppensynode over het gezin straks in oktober in Rome. Na prof. Roger Burggraeve in december, was nu Ilse Cornu als gastspreker uitgenodigd. Zij belichtte het thema ‘Hoe kerkelijk spreken over seksualiteit in de ‘Relatio Synodi’, het slotdocument van de in oktober 2014 gehouden bijzondere bisschoppensynode over het gezin, dat ook de vragenlijst bevat ter voorbereiding van de algemene synode, die straks in oktober wordt georganiseerd. Twee koppels getuigden daarna op een bijwijlen indrukwekkende manier over hoe zij hun relatie ervaren.

Read more

Forum 6 december 2014

IPB-Forum over slotdocument Synode over het Gezin
Mgr. Johan Bonny over seksueel misbruik en mgr. Herman Cosijns over gedwongen adopties

ANTWERPEN (KerkNet) – Zaterdag vond in het Theologisch Pastoraal Centrum in Antwerpen het Forum plaats van het Interdiocesaan Pastoraal Beraad (IPB). 

IIn het eerste deel belichtte Roger Burggraeve, emeritus professor seksuele ethiek van de Faculteit Theologie en Religiewetenshappen van de KU Leuven, uitgebreid het slotdocument van de buitengewone bisschoppensynode over het gezin, die in oktober in Rome plaats vond. Hij deed dat vanuit de (dis)continuïteit met het tussentijdse rapport, dat door sommige waarnemers als een ‘aardbeving’ werd beschouwd en niet onverwacht nog tijdens de synode zelf voor de nodige controverse zorgde. Burggraeve had daarbij ook oog voor de internationale dimensie en wees o.m. op de “viscerale” afkeer tegenover homoseksualiteit in bepaalde delen van de wereld. Hij wees op het belang van het pastorale, veel meer dan het leerstellige perspectief van de globale insteek van het document. En het is minstens even belangrijk dat de discussies niet herleid werden (en worden) tot ethische kwesties, maar eerst en vooral behandeld worden als geloofskwesties, onder meer met betrekking tot de visie op het huwelijkssacrament. De grootste uitdaging voor de toekomst is volgens Burggraeve het ‘procesmatig’ leren denken. Hij had het daarbij vooral over het belang van de groeidynamiek van de barmhartigheid, die in tegenstelling tot “neerbuigende compassie”, een vorm van erkenning en dus ook van respect betekent. Voor Burggraeve is het in alle geval duidelijk: als dat procesmatige denken niet verder ontwikkeld wordt, valt er vanuit Rome weinig zinvols te verwachten. Dat het document zowel egaliserend als polariserend denken weet te vermijden, zorg draagt voor het kwalitatieve relatieleven (duurzaamheid en onverbreekbaarheid van het huwelijk van binnenuit) en oog heeft voor de mondigheid van de gelovigen noemde hij in zijn besluit de sterke kanten van het document. Uit de verslaggeving van de groepsgesprekken die op zijn reflectie volgden, bleek dat zijn gedreven toelichting meer dan voldoende stof had geboden voor een even geanimeerde als zinvolle discussie.

(Zie verder onder de rubriek ‘Thema’s – Synode over Gezin’)

Mgr. Herman Cosijns, de secretaris-generaal van de Bisschoppenconferentie die van de week onder vuur kwam te liggen in de hoorzitting in het Vlaamse parlement over gedwongen adopties, legde aan de forumleden uit wat hij er volgens hem fout was gelopen. Het waren vooral zijn nochtans genuanceerde bedenkingen bij het ‘gedwongen’ karakter van de adopties die bij de commissieleden in het verkeerde keelgat waren geschoten. Hij had vooral erop willen wijzen dat bij adoptie in die tijd veel meer partijen betrokken waren dan alleen maar ‘de Kerk’ en dat in elke schakel van de ketting fouten werden gemaakt.

Read more

Forum 4 oktober 2014

IPB-Forum over leiderschap vanuit Bijbels perspectief

BRUSSEL (KerkNet) – Op zijn oktoberforum in het Interdiocesaan Centrum in de Brusselse Guimardstraat reflecteerde het IPB, het interdiocesane overlegorgaan van de Vlaamse katholieke Kerk, over leiderschap vanuit Bijbels perspectief. Het was de eerste bezinning in een over dit thema geplande reeks. De forumleden kregen er ook meer uitleg over opzet en uitwerking van de online bevraging over levende geloofsgemeenschappen van het IPB, die nog loopt tot 30 november 2014.

“Het christelijke middenveld staat vandaag onder zware druk vanuit neoliberale hoek en dat geldt ook voor de Vlaamse kerkgemeenschap”, stelde IPB-voorzitter Josian Caproens in haar toelichting bij het thema van het IPB-forum. “De Kerk zelf wordt vandaag met grote uitdagingen geconfronteerd. Denk maar aan de herstructurering van het parochielandschap en het debat rond de herbestemming van kerkgebouwen. En morgen start in Rome de bisschoppensynode over het gezin waarover binnen de wereldkerk de verwachtingen hooggespannen zijn. Het is daarom belangrijk dat we samen nadenken over bemoedigend en inspirerend leiderschap, ook en vooral in deze economisch woelige tijden die bij zovele mensen voor grote onzekerheid zorgen.”

IPB-coördinator Carine Devolgelaere belichtte aan de hand van Mozes, koning David en de herder naar Gods hart bij de profeet Ezechiël het leiderschap vanuit Oudtestamentisch perspectief. Haar uiteenzetting leverde de inspiratie voor groepsgesprekken over bezield leiderschap, dat vanuit twee verschillende invalshoeken werd bevraagd: hoe zie ik mezelf als leider en hoe denk ik over de leiding van de groep waartoe ik behoor? Welke noden en knelpunten zien we in verband met leiderschap vandaag en welke thema’s zien we graag aan bod komen op een volgende Forumbijeenkomst waren de andere vragen die de gespreksgroepen kregen voorgeschoteld.

(Zie verder onder de rubriek ‘Thema’s – Leiderschap’)

Sinds woensdag 1 oktober staat de online bevraging ‘Levende geloofsgemeenschappen’ online. IPB-projectmedewerker Bert Slechten lichtte opzet en uitwerking van de enquête, die ook in papieren versie beschikbaar is, bondig toe. Het is bedoeling zoveel mogelijk leden van geloofsgemeenschappen in Vlaanderen – parochies, geloofsgroepen, basisbewegingen … – te beluisteren over hun huidige gemeenschap en over de gemeenschap waarvan zij dromen. Het is een onderwerp dat velen in en om de Kerk bezig houdt en beroert. Het IPB wil er ook beleidsadviezen aan koppelen voor de bisschoppen en de plaatselijke verantwoordelijken van gemeenschappen. In de paar dagen dat de bevraging online loopt, werden al 166 vragenlijsten ingevuld. Er blijkt bovendien heel wat belangstelling voor de papieren versie. Begin volgend jaar wil het IPB al de eerste conclusies klaar hebben om dan op het IPB-Forum van begin maart de leden al wat uitvoeriger te kunnen informeren. Op het forum van juni staat de inhoudelijke discussie gepland en op 24 oktober 2015 wordt in Leuven een studiedag georganiseerd.

Artikel van Geert Lesage – KerkNet

 

Forum 24 mei 2014

johan_de_tavernier

Forum in het teken van huwelijk en gezin

‘Humanae Vitae en het geweten’ was het thema van het referaat van prof. Johan De Tavernier op het Forum van het Interdiocesaan Pastoraal Beraad (IPB) afgelopen zaterdag in het Theologisch Pastoraal Centrum in Antwerpen. Na de pauze stelde Hilde Pex van de Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal (IDGP) een zevenpuntenplan voor en werd aan de deelnemers gevraagd om hierover in gesprek te gaan. Ten slotte gaf IPB-coördinator Carine Devogelaere een beeld van wat in andere landen gebeurde met de bevraging uit Rome in voorbereiding op de Bijzondere Bisschoppensynode over het Gezin in oktober 2014.

Prof. De Tavernier schetste hoe het Tweede Vaticaans Concilie, met name ‘Gaudium et Spes’, de pastorale constitutie over de Kerk in de wereld van deze tijd,johan_de_tavernier vernieuwend was op vele vlakken en hoe de verschillende visies op ethiek leidden tot vaak heftige debatten. Hij belichtte hoe belangrijk de rol van mgr. Jozef Maria Heuschen en mgr. Emiel-Jozef De Smedt, de toenmalige bisschoppen van Hasselt en Brugge, daarin was en gaf sleutels om de artikels over huwelijk en gezin in ‘Gaudium et Spes’ te lezen. Zo werd de context zichtbaar van ‘Humanae vitae’. De onmiddellijke reactie van de Belgische bisschoppen op deze encycliek werd ingegeven door een personalistische ethiek. Zij benadrukten dat iedereen gehouden is zijn geweten te volgen.

Hilde Pex, coördinator van de IDGP, gaf aan hoe uit de bevraging voor de Bijzondere Bisschoppensynode over het Gezin bij velen een verlangen leeft naar openheid en gastvrijheid voor alle mensen en gezinnen, wat hun gezinssituatie ook is. Dat we het goede zouden zien en de liefde tussen mensen naar waarde schatten en bevestigen. Zonder vooruit te willen lopen op de synode zelf, stelde ze heel concrete aandachtspunten voor waarmee we als geloofsgemeenschap nu al kunnen tegemoetkomen aan die verlangens. Het zevenpuntenplan is terug te vinden op de website van de IDGP (www.idgp.be).carine_devogelaere

IPB-coördinator Carine Devogelaere gaf aan dat de bevraging uit Rome in voorbereiding van de Bisschoppensynode internationaal heel verschillend werd aangepakt. Op de officiële sites van een aantal bisschoppenconferenties en in de pers zijn vooral resultaten uit de westerse landen terug te vinden. In grote lijnen komen die overeen met wat ook in ons land werd aangegeven. Uit de rest van de wereld weten we zo goed als niets, behalve uit Japan. Daar gaan de vragen en bekommernissen vooral over hoe christenen die gehuwd zijn met niet-christenen – wat de grote meerderheid is in hun land – moeten omgaan met de leer van de Kerk. 
Het was duidelijk aan het einde van de voormiddag dat de deelnemers nog lang niet uitgepraat waren over deze boeiende materie.

(Zie verder onder de rubriek ‘Thema’s – Synode over Gezin’)

Forum 1 maart 2014

professor_verstraeten_bij_zijn_inleiding

De vreugde van het evangelie was het thema van de Forumbijeenkomst van het IPB op zaterdag 1 maart 2014. Een 50-tal deelnemers luisterde geboeid naar een voorstelling van de inhoud van de exhortatie van paus Franciscus. Professor Johan Verstraeten gaf niet enkel de grote lijnen aan maar wees ook op de eigen stijl en de verrassende accenten. Het document, dat op 12 maart in het Nederlands verschijnt bij uitgeverij Licap, bevat een beleidsvisie van de paus. Het is geschreven in een zeer toegankelijke taal en de toon is niet belerend maar appelerend.

De IPB-leden gingen daarna in gesprek over de oproep die van deze exhortatie uitgaat voor de Vlaamse Kerk en voor de eigen organisatie of lokale gemeenschap. Iedereen was het erover eens dat de tekst zelf een brede verspreiding verdient. In de komende maanden zullen hiertoe zeker initiatieven genomen worden. Wie het document leest, wordt meegenomen door het positieve elan en het brede perspectief. Paus Franciscus spreekt over een God die de Kerk oproept om Zijn tederheid en barmhartigheid aan de wereld bekend te maken. Niet enkel met woorden maar ook met concrete daden. Die missionaire transformatie is niet het werk van enkelingen maar van heel het volk van God. Uit de gespreksgroepen klonken enkele aanzetten om daar werk van te maken. Het IPB hoopt dat vele christenen in allerlei groepen en bewegingen deze uitdaging zullen opnemen.

(Zie verder onder de rubriek ‘Thema’s – Evangelii gaudium’)

    professor_verstraeten_bij_zijn_inleiding                      een_aandachtig_en_geboeid_publiek

                    Professor Verstraeten bij zijn inleiding                                                             Een aandachtig en geboeid publiek
     

Forum 7 december 2013

thumb_forum_7_december_2013_fresh_expressions_of_church

Kerk van onderuit

Het IPB-Forum van zaterdag 7 december maakte kennis met een nieuwe vorm van missionair kerk-zijn in Engeland. Liesbeth thumb_forum_7_december_2013_fresh_expressions_of_churchPulinckx schetste de Fresh Expressions of Church (www.freshexpressions.org.uk) die er binnen de Anglicaanse Kerk in heel verschillende vormen gestalte krijgen. Het gaat om honderden kleine groepen die het goede nieuws van het Rijk Gods realiseren en verkondigen. Ze ontstaan van onderuit en zijn sterk contextgebonden. Dit missionaire model richt zich op de eerste plaats op mensen die ver van de Kerk staan en wil hen een groeiweg gaan om Jezus Christus te ontdekken. Het veronderstelt een grote vrijmoedigheid om geloof ter sprake te brengen. Er zijn Fresh Expressions in scholen, woonwijken, cafés, jeugdhuizen, surfclubs. Er zijn er voor jongeren, voor jonge gezinnen, voor liefhebbers van bepaalde muziek. Telkens is er een gevormde begeleider die zo’n groep helpt om te verdiepen en liturgie te vieren. De levensnabijheid en de kleine groep zorgen voor een vitaliteit waar we in Vlaanderen ook van dromen en aan werken.

Na de pauze werden de Forumleden bevraagd over wat zij zien als kenmerken van een levende geloofsgemeenschap. Norbert Vanbeselaere, lid van de stuurgroep, legde uit hoe dit kadert in een onderzoeksproject van het IPB. Dit wil inzicht verwerven in hoe we vitaliteit kunnen definiëren en een overzicht maken van levende christelijke gemeenschappen in Vlaanderen.

Het laatste deel van de voormiddag werd gewijd aan de voorbereidende bevraging voor de Buitengewone Synode over het Gezin die in oktober 2014 doorgaat in Rome. De professoren Thomas Knieps en Annemie Dillen gaven een toelichting bij de vragenlijst die door de bisschoppen op vraag van paus Franciscus verspreid werd en die online kan ingevuld worden door alle pastoraal betrokken gelovigen. Complementair organiseert de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen KU Leuven een eigen, meer kwantitatieve bevraging over dezelfde thema’s. De aanwezigen waren het erover eens dat gesprek over huwelijk, geboorteregeling, echtscheiding, homoseksualiteit en aanverwante onderwerpen nodig is op alle niveaus van de Kerk omdat de leer en de geleefde werkelijkheid vaak ver uit elkaar liggen. Er wordt ook met hoge verwachtingen uitgekeken naar de komende synodes, zowel die van 2014, als die van 2015 waarop de pastorale conclusies zullen getrokken worden.

(Zie verder onder de rubriek ‘Thema’s – Fresh Expressions of Church en Synode over Gezin’)

Forum 5 oktober 2013

pieter_vandecasteele_en_filip_carpentier

Diaconaal bewogen

Zaterdag 5 oktober kwam het IPB-Forum samen om over diaconie te spreken. In een korte inleiding door diaken Filip Carpentier en Pieter Vandecasteele van het Netwerk Rechtvaardigheid en Vrede, werd diaconie het hart van de geloofsgemeenschap genoemd. De 50 deelnemers verdeelden zich daarna in 4 thematische gespreksgroepen. Twee groepen hadden het over de diaconie vanuit de territoriale pastoraal: hoe krijgt die gestalte in de reorganisatie en hoe leeft ze van onderuit? Twee andere groepen spraken over de diaconale organisaties met als thema de christelijke inspiratie en de verhouding vrijwilliger-professionele krachten. Elke groep kreeg de opdracht één probleemveld of knelpunt te kiezen en daarvoor oplossingen aan te reiken. Die werden geformuleerd als aandachtspunten en adviezen aan diverse instanties en zullen hen in de komende tijd bezorgd worden.

(Zie verder onder de rubriek ‘Thema’s – Diaconie’)

                    pieter_vandecasteele_en_filip_carpentier             zaal_forum_5_oktober_2013

                                                                 

 

Forum 8 juni 2013

patrick_daly_en__hans_demoen

Forum met Patrick Daly over een solidair Europapatrick_daly_en__hans_demoen

ANTWERPEN (KerkNet) – In het Theologisch Pastoraal Centrum in Antwerpen vond zaterdag het IPB-Forum plaats. In het raam van het ‘Jaar van het Europese Burgerschap’ was Patrick Daly, de secretaris-generaal van de Commissie van Bisschoppenconferenties van de Europese Unie, te gast. Op vraag van het Interdiocesaan Pastoraal Beraad gaf hij zijn boeiende en rijkelijk met persoonlijke anekdotes gekleurde visie over Europa en de verantwoordelijkheid die christenen, en meer bepaald katholieken, kunnen en moeten opnemen in de opbouw van een solidaire Europese samenleving.  Daly gaf de talrijk opgekomen forumleden, voor de gelegenheid versterkt met enkele geïnteresseerde niet-leden, heel wat stof tot nadenken en daadwerkelijke inzet met het oog op de Europese verkiezingen van volgend jaar.

Jarenlang vasten?

Patrick Daly is sinds begin dit jaar de secretaris-generaal van de COMECE, de Commissie van Bisschoppenconferenties van de Europese Unie. Als Iers priester, die twee decennia lang pastoor was in een niet altijd even katholiekvriendelijk Engeland (en aan zijn studietijd in Leuven een meer dan behoorlijke kennis van het Nederland overhield), is hij goed geplaatst om het over Europese identiteit en burgerschap te hebben. Bestaat er wel zoiets als een ‘Europese’ identiteit? Waarom stellen pakweg een Ier en een Vlaming (Belg) op reis in de VS zich niet aan een New-Yorker voor als ‘Europeaan’ bijvoorbeeld?

Voor de COMECE ziet hij alvast een belangrijke taak weggelegd om de Europese basiswaarden zoals vrede (destijds de drijvende motivatie van de founding fathers van Europa), solidariteit en subsidiariteit te promoten. En dat niet alleen over de nationale, maar ook over de sociale grenzen heen. Zijn die drie overigens ook niet fundamentele elementen van de sociale leer van de katholieke Kerk? Als het van Daly afhangt, moet de COMECE, waarin 27 bisschoppenconferenties vertegenwoordigd zijn, een nog veel indringender rol kunnen spelen in de verdere uitbouw van het Europese project. Die 27 bisschoppen moeten bijvoorbeeld aandacht hebben voor de niet te onderschatten ‘collateral damage’ (nevenschade) van de economische ontwikkeling. Verwijzend naar het (financiële) succesvolle Ryanair als metafoor voor een geslaagd Europees project – een Ier blijft altijd een Ier – moeten ze ervoor ijveren dat naast de (heel belangrijke) economische dimensie, ook de sociale en katholieke waarden – met voorop vrede, rechtvaardigheid, solidariteit en subsidiariteit – aan daadkracht èn diepgang winnen. Voor Daly zelf is het alvast zonneklaar: een van de grootste uitdagingen voor de Europese Unie wordt het collectief “leren leven met minder” en dat op zo goed als alle vlakken. “We staan voor een toekomst van jarenlang ‘vasten’. Het is een cultuur die we (opnieuw) zullen moeten leren en waarin de katholieke Kerk een ontzettend belangrijke inbreng kan hebben.”

Groepsgesprekken

Om de reflectie over een solidair Europa niet te beperken tot deze forumbijeenkomst, werd aan de aanwezigen gevraagd in groepsgesprekken enkele concrete voorstellen voor actiepunten te formuleren. Waartoe engageren ze zich concreet in hun organisatie of beweging? Welke concrete acties hopen en of verwachten ze te ondernemen? Wat willen ze in hun eigen omgeving – parochie, groep, vriendenkring… – doen voor een solidair Europa? Opvallend in de presentatie van de resultaten van de gesprekken was de unanimiteit over hoe inspirerend Daly’s getuigenis voor alle deelnemers wel had gewerkt. De antwoorden gingen onder meer over het gezin als ‘huiskerk’, waarbinnen de leden leren dialogeren, omgaan met verschillen, maar ook dankbaar leren zijn om wat ze hebben. Iemand stelde voor om in alle pastorale opleidingen veel meer dan nu al het geval is een beroep te doen op Europese inbreng. En een ander pleitte voor een soort Erasmusproject voor priesters en andere professionele kerkmensen in opleiding: een uitwisselingsproject binnen de Europese lidstaten. Heel wat stof tot nadenken en concreet engagement voorwaar.

(Zie verder onder de rubriek ‘Thema’s – Europees burgerschap’)

Studiedag IPB-CIL 2 maart 2013

IPB en CIL laten jongeren aan het woord over geloof

BRUSSEL (KerkNet) – Het Interdiocesaan Pastoraal Beraad (IPB) en zijn Franstalige tegenhanger de Conseil Interdiocésain des Laïcs (CIL) organiseerden op zaterdag 2 maart samen een dag met jongeren die vertelden over hun geloof. Voor de middag klonken 7 getuigenissen van heel verschillende groepen en engagementen. De zaal kreeg na elke inbreng kort de tijd om sterke kanten en vragen te noteren. Die werden na de middag in een panel voorgelegd aan vier jonge mensen. Tot slot formuleerden vier bevoorrechte getuigen wat ze deze dag hadden gehoord en meegemaakt.

Tijdens de middagpauze werd druk genetwerkt tussen de deelnemers. Jong en oud vonden elkaar bij de maaltijd en bij de stands van een tiental organisaties of groepen van en voor jongeren. Het was een hartverwarmend gebeuren dat velen dankbaar stemde. De authenticiteit en het verlangen om het geloof door te geven aan andere jongeren maakt duidelijk dat de geschiedenis van God verder gaat.

(Zie verder onder de rubriek ‘Thema’s – Jongeren over geloof’)