Omgaan met psychische kwetsbaarheid. Adviezen IPB-Bureau

Adviezen vanuit het IPB-Bureau in opvolging van het IPB-Forum van 6 oktober 2018 over

Omgaan met psychische kwetsbaarheid

Aan de burgerlijke overheid

  • Naast de fysische, psychische en sociale dimensie ook de spirituele dimensie opnemen in de hulpverlening
  • Blijven inzetten op het bespreekbaar maken van psychische problemen (Te Gek e.d.)
  • Ondersteuning van groepen en bewegingen die psychisch kwetsbare mensen opnemen
  • In opleidingen basiskennis psychische ziektebeelden en omgaan met psychische kwetsbaarheid in groepsprocessen integreren

Aan verantwoordelijken voor groepen en bewegingen

  • Inclusiebeleid aanmoedigen en ondersteunen
  • Psychische kwetsbaarheid bespreekbaar maken
  • Oog hebben voor personen met psychisch lijden
  • Verantwoordelijkheid voor kwetsbare leden in de groep samen dragen
  • Evenwicht zoeken tussen gastvrijheid en draagkracht. Grenzen durven stellen maar ook uitdagingen durven aangaan.
  • Drempel verlagen voor mensen met psychische kwetsbaarheid
  • Contactpersonen en netwerk voor coaching of bij crisis

Aan de kerkelijke verantwoordelijken

  • In diensten en groepen voor diaconie uitdrukkelijk aandacht hebben voor psychisch kwetsbare mensen
  • Initiatieven van ketenzorg uitbreiden en verankering spirituele dimensie in de hulpverlening bepleiten en mee mogelijk maken
  • Rekruteren, opleiden en coachen van vrijwilligers die één op één relatie aangaan met mensen met een psychische kwetsbaarheid
  • Klimaat scheppen waarin mensen uitgenodigd worden om psychische problemen en existentiële vragen bespreekbaar te maken. Suïcidale gedachten helpen benoemen.
  • Inclusiebeleid aanmoedigen in liturgie
  • Eigen kwetsbaarheid durven tonen
  • Pastores en vrijwilligers ondersteunen in de omgang met onmacht
  • Kennis en vaardigheden ivm. psychische kwetsbaarheid integreren in kerkelijke opleidingen en vormingen

Aan voorgangers in uitvaarten

  • Ruimte voor emoties van verschillende aard: verdriet, woede, twijfel, verwarring
  • Bij suïcide: kaderen van het gebeuren zonder te veroordelen of goed te praten
  • Troostende en verbindende taal in de liturgie

Aan alle mensen van goede wil

  • Oog hebben voor psychische kwetsbaarheid van mensen uit de eigen omgeving, bv bij echtscheiding
  • Durven vragen: Hoe gaat het? en dan tijd nemen om te luisteren
  • Uitnodigend en verbindend werken
  • Eigen kwetsbaarheid kennen en aanvaarden en ze niet verbergen zodat ook anderen kwetsbaar durven zijn.
  • Niet bang zijn van eigen onmacht
  • De eigen fysieke en psychische grenzen erkennen en respecteren
  • Verantwoordelijkheden delen met anderen en ondersteuning zoeken

In memoriam Aurelien Thijs

overlijden_a.thijs

Afgelopen week vernamen wij het overlijden van oud-voorzitter Aurelien Thijs. Hij was de tweede voorzitter van het IPB, van 1980 tot 1987. We bieden de familie van Aurelien ons oprecht medeleven aan.

We vroegen aan mgr. Etienne Quintiens, secretaris-generaal onder het voorzitterschap van Aurelien vanaf 1985, om een korte schets te schrijven van de periode van het IPB onder de leiding van Aurelien. Uit deze woorden blijkt hoe richtinggevend Aurelien geweest is voor de uitbouw en verdere betekenis van het IPB. We zijn hem daar uitermate dankbaar voor.

Christa Damen, voorzitter

 

AURELIEN THIJS (1934-2019)

Op woensdag 20 februari ging Aurelien Thijs van ons heen. Hij was de tweede voorzitter in de geschiedenis van het IPB. Opgegroeid en gevormd in scouting, waarin hij verbondsvoorzitter werd voor het VVKS (1969-1973) en later voor het VVKSM (1973-1975) waren waarden als verantwoordelijkheidszin, gemeenschapsopbouw, engagement, maatschappelijke inzet vanuit een christelijke overtuiging, de voedingsbodem voor zijn inzet, eerst in de pastorale raad van Gent en later als voorzitter van het IPB.

Op een belangrijk scharniermoment voor de Kerk in de Vlaamse samenleving heeft Aurelien zich vanuit het vernieuwd kerkbeeld van Vaticanum II, ten volle ingezet voor de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van iedere gelovige in Kerk en samenleving. Als een geboren leidersfiguur wist hij een overlegcultuur binnen de Kerk gestalte te geven in het IPB; een verworvenheid later op alle niveaus in de Kerk, tot in de Bisschoppenconferentie. Vanuit een kritisch constructieve houding heeft hij er steeds voor gepleit dat alle onderwerpen binnen de Kerk, en in haar inzet voor de samenleving, bespreekbaar dienden te zijn. Hij was een geboren diplomaat. Loyaal aan de Kerk, alhoewel een zeker ongeduld voor het aarzelend in de praktijk brengen van de inzichten van Vaticanum II, vooral in Romeinse kringen, hem niet vreemd was.

Een belangrijk moment in zijn leven was de toespraak die hij namens de lekengelovigen mocht uitspreken in 1985 in de Kathedraal van Mechelen bij het bezoek van paus Johannes-Paulus II.

Aurelien Thijs heeft een bijzondere bijdrage geleverd in het veranderend kerkklimaat in een periode waarin zich een belangrijke cultuuromslag voltrok, ook in Vlaanderen. De actieve betrokkenheid van vele lekengelovigen in de pastoraal en op het snijpunt van geloof en wereld hebben in het IPB ondersteuning en inhoud gekregen. We zijn Aurelien dankbaar voor zijn volgehouden inzet en de getuigenis van zijn leven.

Etienne Quintiens, secretaris IPB (1985-1995)

 

overlijden_a.thijs

Oproep IPB: wat kunnen we doen voor de gevangenen?

Het Interdiocesaan Pastoraal Beraad nodigt christenen uit om het zesde werk van barmhartigheid in praktijk te brengen: de gevangenen bezoeken.

Als Interdiocesaan Pastoraal Beraad binnen de Vlaamse Kerk scharen we ons achter de oproep van de nieuwe evangelisatie. Dat houdt in: tonen wat het is om christen te zijn. In ons handelen duidelijk maken: Dit is het, wat christenen doen!

De onmenselijke leefomstandigheden van de gevangenen in Brussel en Wallonië nodigen ons uit om handen en voeten te geven aan ons geloof. Kunnen we vanuit ons christelijk engagement aan de poorten van de gevangenissen aankloppen? Kunnen we als vrijwilliger onze hulp aanbieden: bij het bereiden van maaltijden, het voorzien in materiële hulp voor de gedetineerden? Zij kunnen immers geen persoonlijke aankopen meer doen. Kortom: zijn we bereid om in dit Jaar van de Barmhartigheid het zesde werk van barmhartigheid in daden om te zetten?

19 mei 2016

Christa Damen
voorzitter IPB

 

Reactie IPB op het nieuws over aantal priesters

Leken verantwoordelijk voor lokale geloofsgemeenschappen

De Kerk zal er anders uitzien in 2030. Niet enkel omdat er dan in Vlaanderen minder priesters zullen zijn maar ook omdat gemeenschapsvorming vandaag en in de toekomst heel anders gebeurt dan 20 jaar geleden. Het Interdiocesaan Pastoraal Beraad stelde in de voorbije jaren vast dat onderling overleg en gedeeld leiderschap kenmerken zijn van levende geloofsgemeenschappen. Gelovigen geven aan dat ze het belangrijk vinden elkaar te steunen om daadwerkelijk als christen te leven. Daarin is de wekelijkse viering voor velen een vast element. Mensen zijn bereid zich hiervoor te verplaatsen naar een plek waar ze leven ervaren en spirituele diepgang. In de toekomst zal de Kerk dus moeten investeren in de vorming van priesters en leken die voorganger kunnen zijn van de liturgische viering in die gemeenschappen. Maar die voorgangers zijn ook mee verantwoordelijk voor de andere pijlers van de geloofsgemeenschap, de diaconie en de verkondiging. Het IPB-onderzoek van 2015 wees uit dat voor de toekomst geloofscommunicatie en -vorming even belangrijk zijn als liturgie. En dat gemeenschapsopbouw en diaconale inzet samen horen en elkaar wederzijds versterken. Hoe de Kerk er in 2030 zal uitzien, hangt dus niet enkel af van het aantal priesters maar evenzeer van alle gelovigen. Want samen zijn we verantwoordelijk voor de Kerk.

5 mei 2017

Christa Damen
voorzitter IPB

Meer lezen over ‘Levende geloofsgemeenschappen in Vlaanderen’: Waar twee of drie, brochure uitgegeven door het IPB, te bestellen via ipb@interdio.be